Kwidzyńskie Towarzystwo Kulturalne

Nasze wydawnictwa

Kwidzyńskie Towarzystwo Kulturalne od samego początku swojego istnienia zajmuje się działalnością wydawniczą. W ciągu minionych lat opublikowaliśmy kilkanaście wydawnictw: samodzielnie funkcjonujących, cykli i periodyków. Najważniejszym naszym „dzieckiem” jest kwartalnik historyczno – kulturalny „Schody Kawowe”.

Kwartalnik historyczno – kulturalny Schody Kawowe, to czasopismo które ukazuje się mniej lub bardziej regularnie na rynku prasowym Kwidzyna. W periodyku tym można przeczytać wszystko lub prawie wszystko, co związane jest z miastem, jego kulturą i mieszkańcami. Jest miejsce dla historii i ludzi, którzy ją tworzyli, ale także dla ludzi, którzy w coraz większym natłoku obowiązków, zapominają o swoich „małych ojczyznach”. Pierwszy numer, choć właściwie nie było to jeszcze wtedy numerowane wydawnictwo, ukazał się w czerwcu 1999 roku. Była to jednodniówka, już pod nazwą Schody Kawowe. Miała 8 stron, wydrukowana była w formie większej ulotki, na papierze kredowym. Ten pierwszy numer został rozdany
podczas dni Kwidzyna, w czasie pamiętnego turnieju miast: Kwidzyn – Starogard Gdański. Wstęp, który wtedy został opublikowany, jest w pewnym sensie naszym mottem do dzisiaj:
„…Pamięć jest jak porcelana. Towarzyszy nam w dobrych i złych momentach życia. Przekazujemy ją potomkom jako fragment rodowej tożsamości. Jednak każdego dziesięciolecia zastawa niknie z babcinego kredensu. W filiżance urywa się ucho, spodek pęka, kiedy nieopatrzne dziecię szarpie za obrus, w wazie wyszczerbiają się brzegi. Aż w końcu przychodzi czas na nowy komplet rodowej porcelany. Marne skrawki starej zastawy wydaje się obcym, albo wyrzuca między resztki. Naszym zamiarem jest ocalić te okruchy kwidzyńskiej pamięci. Poskładać filiżanki z różnych kompletów, wyszperać ze strychów zakurzone fragmenty zastawy. Powie ktoś: dziwny to komplet, gdzie pruski wojskowy talerz stoi obok przaśnego mazowieckiego dzbana i misternego fajansu z Miśni. Taką zastawę uszykowała nam historia, w takiej przyszło nam wznosić toasty za pomyślną przyszłość…”
W sierpniu 1999 roku, na kwidzyńskim zamku otwarta została wystawa przedwojennych pocztówek, która była tzw. imprezą towarzyszącą Dniom IP. Sponsor zgodził się na wydanie kolejnej jednodniówki. Ponownie było 8 stron, był także kolorowy druk i papier kredowy. W 2000 roku powstało Kwidzyńskie Towarzystwo Kulturalne. Wiedzieliśmy już, że takie pismo ma szansę powodzenia, chcieliśmy także kontynuować nasz pomysł. Okazją stała się promocja książki Liliany Krantz – Domasłowskiej Katedra w Kwidzynie. Udało się. Sama impreza, a więc promocja ksiązki „przyciągnęła” wiele osób. Wtedy pokazaliśmy nasz pierwszy, regularny numer. Liczył już 16, a nie 8 stron i miał nadany swój pierwszy numer! Kurier Kwidzyński napisał wtedy o nas: Schody to miejsce, gdzie można podzielić się swoim talentem, wiedzą, zainteresowaniami. To miejsce, gdzie można się spotkać i porozmawiać, jak niegdyś pogawędzić czy zadumać się wspólnie. To wreszcie miejsce, gdzie mogą pokazać się ludzie, którzy na co dzień kryją się ze swoimi pracami w zaciszu własnego domu. Od początku wiedzieliśmy, że Schody Kawowe będą kwartalnikiem. Przemawiała za tym forma prawna organizacji, w której wszelka praca z założenia jest „non profit”. Skoro członkowie Towarzystwa mieli realizować w szeregach organizacji swoje hobby, nie można było zakładać, że praca redakcji pisma będzie regularna i oparta na profesjonalizmie
czy marketingu. Początkowo pismo miało swoje stałe rubryki, później z tego zrezygnowaliśmy, ze względu na różnorodność tematyki, poruszanej na łamach Schodów. Objętość pierwszych czterech numerów pisma wyniosła 16 stron, w 2002 roku wzrosła do 20, a od 2003 roku wynosi 24 strony wliczając w to okładki, na których także zamieszczane są teksty lub ilustracje. Przez cały okres wydawania Schodów, do końca 2009 roku, opublikowaliśmy 456 tekstów, opracowań, wspomnień. Wszystkie teksty zawarte są w 41 numerach regularnych i 3 okolicznościowych. Teksty przygotowywało 141 autorów, 15 osób pracowało w redakcji. Także kilkanaście różnych organizacji promowało się na łamach pisma. Sukcesem
jest również stała obecność naszego periodyku w bibliotekach uniwersyteckich w kraju oraz stali czytelnicy na całym świecie. Schody dotarły już do USA, Turcji, Niemiec, Danii nawet do Australii. Nie sposób wymienić wszystkich miejsc, a o wielu pewnie nawet nie wiemy.

 

Pozostałe, najważniejsze wydawnictwa ostatnich lat:

Pamiętnik Tadeusza Tollika
Wspomnienia działacza niepodległościowego Tadeusza Tollika wydane zostały przy okazji obchodów 80 rocznicy plebiscytu na Warmii, Mazurach i Powiślu. Tadeusz Tollik, długoletni wójt Janowa, niósł największe zasługi w utrzymaniu polskości na terenie, który po plebiscycie otrzymał nazwę Małej Polski. Niezwykle aktywny, posiadacz liczącej blisko 3 tysiące tomów biblioteki, autor patriotycznych wierszy oraz twórca i kierownik zespołu artystycznego. Działacz podziemnej konspiracji wojskowej. Tollik spisywał własne losy, a jego pamiętnik zachował się w zbiorach Muzeum Zamkowego w Kwidzynie. Tekst wydany drukiem w lipcu 2000 roku.

Kwidzyn zapomniany – życie codzienne Kwidzyniaków na przeł. XIX i XX w.
Kwidzyńskie Towarzystwo Kulturalne przy organizacji rożnych ekspozycji stara się wydawać własne katalogi wystaw. Takim jest właśnie „Kwidzyn zapomniany”, wydany w 2000 roku. Przedstawia obraz tego, jak wyglądało życie przed 100 laty, uzupełnieniem  są zdjęcia przeróżnych przedmiotów codziennego użytku.

Architektura i urbanistyka Kwidzyna i okolic
Wystawa wraz z katalogiem została zorganizowana jesienią 2001 roku. Katalog przedstawia plany miasta Kwidzyna oraz okolicznych miejscowości. Uzupełnieniem są pocztówki z terenu dzisiejszego powiatu kwidzyńskiego, przedstawiające w większości miejsca, które obecnie już nie istnieją lub przeszły różne przeobrażenia.

Kwidzyniaków historie prawdziwe
Zamiarem tej książki było ukazanie, jak bardzo zmienia się nasze miasto na przestrzeni lat – począwszy od 1945 roku, kiedy do Kwidzyna zjeżdżały rzesze repatriantów i nowych mieszkańców. Książka jest zbiorem wspomnień kwidzyniaków, wspomnień zwyczajnych ludzi, pierwszych mieszkańców i tych, którzy osiedlili się w Kwidzynie w późniejszych latach.

Kwidzyn – wyrwane z przeszłości
Album ten jest zbiorem większych i mniejszych okruchów, zgarniętych ze stołu historii Kwidzyna po 1945 roku.  Proszę nie traktować jednak tego wydawnictwa jako zbioru zdjęć z minionych lat. Oglądając zdjęcia proszę wyobrazić sobie, że są to tylko fragmenty całości, która nie zmieściła się w obiektywie aparatu fotograficznego. Proszę popatrzeć okiem wyobraźni na Kwidzyn, którego już nie ma.

Rozcięta pocztówka
Album „Rozcięta pocztówka” powstał w ramach projektu „Kwidzyn okiem młodego człowieka”. Wydawnictwo realizowane w ramach programu LFF„Projekt” w Kwidzynie, pod nazwą „W młodości możliwości”. Twórcą całej koncepcji i autorem fotografii jest Piotr Matysiak. „Rozcięta pocztówka” Piotra Matysiaka to czarno–biały obraz miasta. Dwa kolory kontrastujące ze sobą w świadomości człowieka. Kompozycja obu kolorów oddaje w albumie prawdziwość życia mieszkańców Kwidzyna.

„Szkoła Podstawowa w Nebrowie Wielkim w latach 1945–1995”
Publikacja autorstwa Joanny i Piotra Obód wydana z okazji 60 – lecia istnienia szkoły. Monografia obejmuje historię, prezentuje zdjęcia, opisuje losy nauczycieli i uczniów tej placówki.

Kwidzyn – dzieje miasta
Kwidzyńskie Towarzystwo Kulturalne było inicjatorem powstania nowożytnej monografii Kwidzyna. Przygotowania oraz zbiór materiałów do publikacji trwały aż trzy lata, co ostatecznie zaowocowało powstaniem dwutomowego opracowania pt „Kwidzyn. Dzieje miasta” wydanej przez Kwidzyńskie Centrum Kultury. Redaktorem opracowania jest Justyna Liguz i Krzysztof Mikulski. Jak do tej pory jest to najobszerniejsza publikacja dotycząca historii miasta wydana w przeciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Poza tekstami, opatrzonymi notami bibliograficznymi i przypisami, zawiera wiele zdjęć oraz reprodukcji map.